Op meerdere fronten ondersteunt Solidair met India de projecten van de Indiase norbertijnen. Projecten gericht op onderwijs voor de allerarmsten zijn belangrijk maar ook werkgelegenheidsprojecten en verbetering van de gezondheidszorg. Interessant is ook het stimuleren van de spaarzaamheid.
Zo mocht ik tijdens een bezoek aan het zuiden van India begin deze maand aanwezig zijn bij een bijeenkomst van een zogenaamde ‘saving circle’, een spaarkring of ook wel zelfhulpgroep genoemd. Dit is een groep bestaande uit tien tot vijftien vrouwen, die elke maand bij elkaar komt. De deelnemers leggen geld bij elkaar om samen met hulp van de norbertijnen een bankrekening te kunnen openen en geld te kunnen lenen. Alles wordt netjes genoteerd in een gemeenschappelijk spaarbankboekje. Het combineren van een gezamenlijk spaardoel met onderling contact creëert rust, vertrouwen en een waardevol sociaal netwerk.
Basis voor zelfredzaamheid
Ik moest sterk denken aan de geschiedenis van de Nederlandse spaarbanken. Het merendeel werd opgericht in de eerste helft van de 19e eeuw door de ‘Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen’. Ze hadden een ideële doelstelling: bevorderen van de spaarzaamheid om daarmee de arme burgers
zelfredzaam te maken. Naast deze particuliere initiatieven van de gegoede burgerij waren ook de overheden actief en ontstonden er diverse Gemeentespaarbanken en in 1881 de Rijkspostspaarbank. Begin 20e eeuw kwamen de ‘Boerenleenbanken’ op om boeren en tuinders aan betaalbare leningen te helpen: van zesenveertig in 1899 tot meer dan duizend in 1917. Belangrijke aanjager in het katholieke zuiden was de norbertijn Gerlacus van den Elsen. Aanvankelijk bleken deze Boerenleenbanken meer te functioneren als spaarbanken dan als kredietvertrekkers. De vroege geschiedenis van de banken toont aan hoe fundamenteel sparen is geweest voor de zelfredzaamheid en daarmee voor de groei van de welvaart in Nederland. De laatste decennia is de spaarzaamheid van de Nederlander nog verder toegenomen: 600 miljard euro is het totale spaartegoed bij de banken. Voor de economische groei en het gewenste investeringsniveau mag het wel volgens veel economen wat minder zijn.
Elkaar helpen
India heeft dat stadium nog lang niet bereikt! Dat geldt in ieder geval voor de allerarmsten. Voor hen is het erg moeilijk om te sparen en als er gespaard wordt dan is het bedrag veelal te klein om bij een bank een rekening te openen. Geld lenen is niet mogelijk of alleen tegen woekerrentes. Tegen deze achtergrond is het indrukwekkend om te zien hoe de norbertijnen in India (met het DNA van Gerlacus van den Elsen) honderden spaarkringen hebben opgezet voor met name vrouwen en hen ondersteunen met het openen van een (gezamenlijke) bankrekening. Door zo samen te werken ontstaan er mogelijkheden om kleine geldbedragen te lenen. Met dit microkrediet helpen de vrouwen elkaar om beurten met het opzetten van een winkeltje, een kapsalon, het kopen van geiten, het maken van bakstenen, het kweken en verkopen van fruit en groenten. Zo kunnen ze zelf inkomen te genereren, waardoor de voedingsgewoonten en de gezondheidssituatie van hun gezin verbeteren. Door het extra inkomen kunnen hun kinderen naar school gaan in plaats van te werken op het land.
Wat mij betreft ondersteunen we de norbertijnen in India om nog meer van deze initiatieven op te zetten. Onder het motto van de reclameslogan van de Rabobank uit de jaren ‘80: ‘Sparen, sparen… kapitaal vergaren!’
Antoine Wintels
voorzitter
Om de projecten mogelijk te blijven maken, vragen wij uw hulp. Dat kan via een eenmalige gift, een periodieke gift of een nalatenschap. Nu doneren?
Bron: Solidair met India
